2026-01-29
W grudniu 2025 roku Ai Weiwei podzielił się na Instagramie relacjami z wycieczki do Chin. Mogliśmy zobaczyć na nich m.in. wspólne zdjęcia artysty z synem i matką.
Co w tym wyjątkowego? Od 2015 roku Ai Weiwei przebywał na dobrowolnym wygnaniu, na które zdecydował się po czteroletnim areszcie domowym narzuconym przez chiński rząd.
W 2011 roku artysta został zatrzymany przez chińskie służby i aresztowany na niemal trzy miesiące. Postawione mu zarzuty dotyczyły przestępstw finansowych. Ai Weiwei wielokrotnie opisywał to doświadczenie jako sytuację zakładniczą – według jego relacji nie mógł nawet podrapać się po głowie bez zgody strażników.
Po tym doświadczeniu oraz po zakończeniu aresztu domowego w 2015 roku artysta opuścił Chiny. Przez kolejne dziesięć lat mieszkał za granicą, choć nie obowiązywał go oficjalny zakaz wjazdu do kraju.
Nie był to pierwszy przypadek wygnania w historii jego rodziny. Jak zauważa Barnaby Martin, autor książki „Hanging Man” poświęconej aresztowaniu artysty, ojciec Ai Weiweia – poeta Ai Qing – w latach 40. i 50. XX wieku przyjaźnił się z Mao Zedongiem, a rodzina należała niegdyś do tzw. „czerwonej szlachty”, czyli pierwszego pokolenia partyjnych elit Chińskiej Republiki Ludowej.
W wyniku kampanii przeciwko „prawicowcom” pod koniec lat 50. cała rodzina została jednak zesłana do obozu pracy na pustyni Gobi.
Ai Weiwei jest dziś powszechnie znany jako artysta dysydencki, dlatego jego powrót do Chin odbił się szerokim echem w mediach, choć sam nieszczególnie go nagłaśniał.
Jego praktyka artystyczna nosi znamiona konceptualizmu i neo-dadaizmu. Jak sam podkreślał, jego mistrzem od zawsze był Marcel Duchamp.
Międzynarodową sławę przyniosła mu praca „Sunflower Seeds” zaprezentowana w Tate Modern w Londynie w 2010 roku. W ramach tej realizacji artysta wypełnił przestrzeń wystawienniczą ponad 100 milionami ręcznie malowanych porcelanowych ziaren słonecznika, które odnosiły się do retoryki propagandowej Mao, w której Przywódca był słońcem, a obywatele ziarnami słonecznika.